حسابداری شرکت تولیدی چیست؟

حسابداری شرکت تولیدی چیست؟ حسابداری، به دلیل حساسیت بالا در حال حاضر به چندین گروه مجزا طبقه‌بندی می‌شود. حسابداری بازرگانی، حسابداری پیمانکاری وحسابداری شرکت‌های تولیدی، همگی شباهت‌هایی دارند، اما تفاوت‌های قابل توجهی نیز دارند، کسب‌وکارهای تولیدی باید حساب‌های خود را به دقت بررسی کنند و اطمینان حاصل کنند که سود لازم را نسبت به هزینه‌های تولید خود به دست می‌آورند.

حسابداری تولیدی با هدف محاسبه بهای تمام شده کل کالاها، نه تنها برای بازیابی سرمایه‌گذاری اولیه، بلکه برای ایجاد سود قابل توجه برای شرکت و سهامداران آن انجام می‌شود. در ادامه نحوه انجام این نوع حسابداری و هر آنچه که باید در مورد حسابداری شرکت تولیدی چیست؟ بدانید را توضیح خواهیم داد. گروه مالی صالحانی ارائه دهنده خدمات حسابداری به تولیدی ها و شرکت ها میباشد و شما میتوانید برای اطلاع از قیمت ها و مشاوره رایگان با شماره 09191367651 تماس بگیرید.

تعریف حسابداری شرکت تولیدی

حسابداری تولیدی با هدف محاسبه بهای تمام شده کل کالاها، نه تنها برای بازیابی سرمایه‌گذاری اولیه، بلکه برای ایجاد سود قابل توجه برای شرکت و سهامداران آن انجام می‌شود. در واقع، یکی از مهمترین و چالش برانگیزترین وظایف در حسابداری، تعیین بهای تمام شده کالاهای فروخته شده است.

این وظیفه آنقدر پیچیده است که حسابداری که قادر به محاسبه دقیق بهای تمام شده کالاها باشد، اغلب بیشتر مورد توجه صاحبان شرکت قرار می‌گیرد و در هنگام استخدام توسط یک شرکت تولیدی، از مزیت بیشتری برخوردار است. در یک شرکت تولیدی، وجه نقد فعلی، موجودی کالا و مواد اولیه نگهداری شده در انبار، مطالبات از سایر شرکت‌ها، دارایی‌ها، ساختمان‌ها و غیره، به عنوان دارایی‌های شرکت شناخته می‌شوند. حسابدارتولیدی باید از رکود دارایی‌ها، به ویژه جریان نقدی شرکت، جلوگیری کند.

وظایف حسابدار تولیدی

یک حسابدار تولیدی باید درک کاملی از فرآیند تولید یک شرکت داشته باشد تا بتواند تمام تراکنش‌های مالی رخ داده در این فرآیند را درک و ثبت کند. نقش آنها شامل فعالیت‌های مربوط به ثبت، کنترل و گزارش اطلاعات مالی در طول فرآیند تولید تا زمان تکمیل و فروش محصول نهایی است.

به طور خلاصه، وظایف یک حسابدار برای حسابداری تولیدی را می‌توان به شرح زیر طبقه‌بندی کرد:

1- شناسایی هزینه‌های مستقیم (مواد مستقیم، دستمزد مستقیم) و هزینه‌های غیرمستقیم (سربار) مرتبط با فرآیند تولید.

2- محاسبه نرخ ضایعات مواد، نرخ دستمزد و هزینه‌های سربار برای تخصیص هزینه‌های غیرمستقیم به محصولات یا سفارشات.

3- تهیه گزارش‌های هزینه تولید بر اساس دوره‌ها، محصولات، بخش‌ها یا فعالیت‌ها برای نظارت بر عملکرد و کارایی فرآیند تولید.

4- هماهنگی با سایر بخش‌های واحد تولید و محاسبه سهم آنها، مانند حسابداری مالی، حسابداری بهای تمام شده، حسابداری فروش، حسابداری موجودی، حسابداری تدارکات و غیره، برای اطمینان از ثبات و دقت اطلاعات ارائه شده

5- ارزش‌گذاری موجودی کالاها

6- تهیه ترازنامه، صورت سود و زیان و ارائه اظهارنامه مالیاتی.

7-  مشارکت در ممیزی‌های داخلی، ممیزی‌های خارجی و حصول اطمینان از رعایت مقررات قانونی در مورد حسابداری تولیدی

انواع هزینه‌ ها در حسابداری شرکت‌ های تولیدی

هزینه‌ها در حسابداری شرکت تولیدی به سه نوع اصلی طبقه‌بندی می‌شوند: هزینه‌های مواد مستقیم و غیر مستقیم، هزینه‌های سربار و هزینه‌های نیروی کار مستقیم  میباشد. این هزینه‌ها شامل تمام هزینه‌هایی است که در تولید یک کالا متحمل می‌شوید. علاوه بر این، هزینه‌های غیرمستقیمی نیز وجود دارد که باید در یک کسب و کار تولیدی در نظر گرفته شوند، مانند حق بیمه و هزینه‌های روزانه دفتر.

هزینه‌ های مواد مستقیم و غیر مستقیم

هزینه‌های مواد مستقیم شامل تمام هزینه‌هایی است که در تولید یک کالا متحمل می‌شویم. این شامل هزینه‌های مواد اولیه، اجزا، قطعات و همچنین مواد مصرفی مانند پیچ ​​و چسب می‌شود. ویا ممکن است شامل چوب، فلزات، پلاستیک و در مورد تولید مواد غذایی، آرد، نمک و آب باشد. اینها مواد ملموسی هستند که در فرآیند تولید بر اساس هر واحد محاسبه و مصرف می‌شوند. هزینه مواد غیر مستقیم شامل مواد مصرفی روزانه مانند: محلول‌های تمیزکننده، تجهیزات ایمنی، چسب‌ها و روغن‌ها باشند. مواد غیرمستقیم منابعی هستند که ممکن است در محصول نهایی وجود نداشته باشند، اما در فرآیند تولید مورد استفاده قرار می‌گیرند.

هزینه‌ های نیروی کار

یکی دیگر از هزینه ها در حسابداری شرکت تولیدی هزینه‌های نیروی کار است که شامل هرگونه هزینه‌ای است که برای کارکنان یک واحد تولیدی متحمل می‌شود. این شامل دستمزد، حق بیمه بازنشستگی، مرخصی استعلاجی، وسایل نقلیه شرکت و پاداش‌ها می‌شود. علاوه بر این، هزینه‌های نیروی کار ممکن است هرگونه هزینه مربوط به بیمه درمانی یا مزایای بازنشستگی کارکنان را نیز پوشش دهد.

هزینه‌های نیروی کار مستقیم

به هزینه‌های مرتبط با افرادی اشاره دارد که مستقیماً در تولید یک محصول دخیل هستند. این شامل کارگران خط مونتاژ، مدیران انبار و بازرسان کنترل کیفیت می‌شود.

هزینه‌های نیروی کار غیرمستقیم

شامل هزینه‌های مربوط به کارکنان غیرتولیدی مانند سرپرستان یا تیم‌های امنیتی است. هزینه‌های نیروی کار غیرمستقیم معمولاً به عنوان هزینه‌های سربار در تولید طبقه‌بندی می‌شوند. هزینه‌های نیروی کار می‌توانند ثابت یا متغیر باشند.

هزینه‌های نیروی کار ثابت

ممکن است شامل پیمانکاران، تکنسین‌ها و کارکنان تعمیر و نگهداری برای وظایف تعیین شده با هزینه‌های از پیش تعیین شده باشد.

هزینه‌های نیروی کار متغیر

این هزینه از انواع هزینه در حسابداری شرکت تولیدی ممکن است شامل کارگران قراردادی باشد که برای تعمیرات ماشین‌آلات و قطعات می‌آیند.

هزینه های سربار

هزینه‌های سربار نوعی هزینه غیرمستقیم هستند که در طول یک دوره حسابداری یا سال مالی رخ می‌دهند، اما نمی‌توان آنها را به راحتی به هر واحد اختصاص داد. اگر هزینه‌ها در دسته هزینه‌های مواد یا هزینه‌های نیروی کار قرار نگیرند، بخشی از سربار تولید محسوب می‌شوند. هزینه‌های سربار را می‌توان به دو روش تعریف کرد:

هزینه سربار ساخت

هزینه‌های مرتبط با موجودی کالا و عملیات کارخانه را می‌توان به عنوان سربار تولید طبقه‌بندی کرد.

هزینه سربار تولید

هزینه‌های لازم برای کل عملیات شرکت در حسابداری شرکت تولیدی، از جمله هزینه‌های قانونی مانند هزینه‌های آب، برق و بودجه بازاریابی، استهلاک، دستمزد، اجاره یا رهن و غیره.

مثال: هزینه‌های استهلاک تجهیزات تولیدی مورد استفاده در تأسیسات تولیدی خود را در نظر بگیرید. تمام هزینه‌های استهلاک را در نظر نگیرید؛ فقط مواردی را که مستقیماً به تولید مربوط می‌شوند در نظر بگیرید. اگر هزینه استهلاک ماهانه شما 20 میلیون تومان است و 15 میلیون تومان آن برای تجهیزات تولیدی است، فقط 15 میلیون تومان را در هزینه‌های سربار تولید خود لحاظ کنید.

مراحل حسابداری تولیدی شرکت های تولیدی

روش‌های حسابداری شرکت تولیدی کمی با حسابداری مرسوم متفاوت است. بنابراین، اگر قصد دارید فرآیندی برای حسابداری تولید برای واحد تولیدی خود ایجاد کنید، ده مرحله ذکر شده در زیر را دنبال کنید:

1. یک نرم‌افزار حسابداری مناسب انتخاب کنید

کسب و کار تولیدی شما به اندازه خودتان خلاق و منحصر به فرد است، بنابراین ضروری است که نرم‌افزار حسابداری شما متناسب با نیازهای شما باشد. این نرم‌افزار باید دارای ویژگی‌هایی مانند ردیابی هزینه‌های تولید، توانایی تولید گزارش‌های مالی و تجزیه و تحلیل آنها، قابلیت‌های کنترل موجودی، قابلیت‌های بودجه‌بندی و پیش‌بینی باشد و توصیه می‌شود برای حسابداری شرکت تولیدی یک نرم‌افزار یکپارچه انتخاب کنید که بتواند با سایر برنامه‌های ضروری مانند مدیریت موجودی، صدور فاکتور و تولید فاکتور ادغام شود.

   ۲. ثبت مواد اولیه خریداری شده

پس از تهیه مواد اولیه، اطمینان حاصل کنید که ورودی‌های حسابداری برای خریدهای انجام شده در نرم‌افزار حسابداری ثبت شده‌اند.

   ۳. ردیابی هزینه‌های مستقیم نیرو کار

هزینه‌های مستقیم کار، شامل دستمزد، مزایا، بیمه و مالیات حقوق و دستمزد مرتبط با فعالیت‌های تولیدی را مستند کنید. هزینه‌های مستقیم کار را به مشاغل یا بخش‌های مختلف تولید اختصاص دهید.

   ۴. تخصیص سربار در تولید

هزینه‌های سربار تولید، مانند اجاره، آب و برق، استهلاک تجهیزات تولید و کار غیرمستقیم را به صورت اختصاصی محاسبه کنید.

  ۵. محاسبه بهای تمام شده کالای ساخته شده

در مرحله بعد، بهای تمام شده کالای ساخته شده را باید در حسابداری شرکت تولیدی محاسبه کنید:

بهای تمام شده کالای ساخته شده = کار در جریان ساخت در ابتدای دوره + هزینه‌های تولید – کالای ساخته شده در پایان دوره

 ۶. محاسبه بهای تمام شده کالای فروش رفته

پس از تعیین بهای تمام شده کالای ساخته شده، نوبت به محاسبه بهای تمام شده کالای فروش رفته می‌رسد:

موجودی ابتدای دوره کالای ساخته شده + بهای تمام شده کالای ساخته شده طی دوره = بهای تمام شده کالای آماده برای فروش – موجودی پایان دوره کالای ساخته شده = بهای تمام شده کالای فروش رفته

  ۷. تهیه صورت‌های مالی

صورت‌های مالی تهیه‌شده برای شرکت‌های تولیدی شامل جزئیاتی در مورد محاسبه بهای تمام‌شده کالای فروش‌رفته، حاشیه سود ناخالص، هزینه‌های عملیاتی، سود خالص، صورت سود و زیان، صورت جریان وجوه نقد و ترازنامه است.

به عنوان مثال، ترازنامه به عنوان ستون فقرات شرکت‌های تولیدی عمل می‌کند و بدون آن، تصمیم‌گیری‌های کارآمد در حسابداری تولید صرفاً یک تصور خیالی است. ترازنامه مثبت در یک شرکت تولیدی نشان‌دهنده پتانسیل رشد و توسعه است. برعکس، ترازنامه منفی می‌تواند به سرعت منجر به کاهش رشد شرکت شود.

۸. تحلیل نظارت بر عملکرد

تحلیل هزینه‌ها و کارایی تمام سیستم‌های خط تولید، مانند ضربان قلب کسب‌وکار شماست. در این مرحله از حسابداری شرکت تولیدی، معیارهای عملکرد تولید مانند واریانس هزینه، نسبت کارایی و سودآوری را بر اساس خط تولید ارزیابی کنید. متعاقباً، تصمیمات لازم را برای کاهش هزینه‌ها و بهبود فرآیندها اجرا کنید. ناکارآمدی‌های موجود در سیستم را شناسایی کنید.

۹. بررسی الزامات قانونی

برای نظارت بر فرآیندی که تاکنون انجام داده‌اید، از رعایت استانداردهای حسابداری و مقررات مالیاتی مربوط به شرکت‌های تولیدی در مورد تخصیص هزینه، ارزیابی موجودی، ثبت هزینه‌ها و غیره اطمینان حاصل کنید.