حسابداری قضایی چیست؟ حسابداری قضایی شاخهای نسبتاً جدید اما بسیار مهم از حسابداری است که در دنیای کسبوکار امروزی که به سرعت در حال پیشرفت است، به کاهش وقوع جرم و تخلف در امور مالی و حقوقی کمک میکند. علاوه بر این، در افشا و بررسی چنین تخلفاتی در صورت وقوع، مؤثر است. اگر در دانشگاه حسابداری قانونی را انتخاب کنید، پس از اتمام موفقیتآمیز تحصیلات خود، میتوانید در صورت نیاز به عنوان حسابدار قضایی در دادگاهها و سایر سازمانهای مربوطه مشغول به کار شوید. در حال حاضر، فارغالتحصیلان رشته حسابداری مسئولیت وظایف مرتبط در دادگاهها را بر عهده دارند. در بخشهای بعدی، حسابداری قضایی چیست؟ و هر آنچه را که باید در مورد این تخصص مهم بدانید، به طور کامل توضیح داده و بررسی خواهیم کرد. گروه مالی صالحانی ارائه دهنده انواع خدمات حسابداری میباشد و شما میتوانید برای اطلاعات بیشتر با شماره 02126716451 تماس بگیرید.
معرفی رشته حسابداری قضایی
حسابداری قضایی چیست؟ با وجود تمام مقررات وضعشده با هدف جلوگیری از تخلفات مالی و قانونی، هنوز افراد و شرکتهایی وجود دارند که به دنبال دور زدن قانون هستند. در چنین مواردی، بسیاری از حسابرسان معتقدند که تشخیص و رسیدگی به چنین تخلفاتی در یک سازمان صرفاً بر عهده مدیریت است. در برخی موارد، حسابرسان و مدیریت حتی ممکن است برای تسهیل این تخلفات مالی با هم همکاری کنند، که در اینجا حسابداری قانونی وارد عمل میشود. حسابداری قانونی، که به عنوان حسابداری دعاوی نیز شناخته میشود،حسابداری قضایی چیست؟ این حسابداری شاخهای از حسابداری است که مهارتهای مالی را همراه با طرز فکر تحقیقی در چارچوب قوانین و مقررات برای بررسی اسناد مالی و حسابداری به کار میگیرد.
هدف آن جلوگیری از تخلفات احتمالی و در صورت وقوع جرایم مالی یا حقوقی، شناسایی آنهاست. اساساً، این شاخه از حسابداری، حسابداران را در نقش قضاوت مستقل قرار میدهد و آنها را قادر میسازد تا حقیقت مالی شرکتها و افراد را بر اساس شواهد منطقی و قانونی مشخص کنند و از این طریق از فساد مالی جلوگیری کنند یا در صورت وقوع فساد، تخلفات را بررسی و افشا کنند. امروزه، از تخصص حسابداران قانونی در بسیاری از کشورهای جهان برای بررسی و رسیدگی به پروندهها و تخلفات مالی مربوط به شرکتهای کوچک و بزرگ، شرکتهای بیمه و سازمانها استفاده میشود. این شاخه از حسابداری ترکیبی از زمینههای مختلف دانش از جمله: حسابداری، حسابرسی، مالیات، حقوق، عملیات تجاری، تکنیکهای کمی، روانشناسی، ارزشگذاری و رشتههای مرتبط با بازرسی و بررسی است.
درآمد یک حسابداری قضایی
درآمد از حسابداری قضایی چقدر است؟ با توجه به پیشرفت سریع در دنیای تجارت و گسترش شیوههای کلاهبرداری، تقاضا برای حسابداران قانونی روزانه در حال افزایش است و این حرفه را محبوبتر میکند. در حال حاضر، این حوزه نسبتاً جدید، بازار کار بسیار خوبی را ارائه میدهد، به طوری که حسابداران قانونی در سال 2022 بین 71000 تا 113000 دلار درآمد دارند. نبود این تخصص حیاتی در ایران قابل توجه است و آموزش حسابداران قانونی میتواند عملکرد مالی شرکت حسابداری و واحدهای تجاری را تا حد زیادی افزایش دهد و تأثیر قابل توجهی بر سلامت اقتصاد و تجارت کشور داشته باشد.
وظایف حسابداری قضایی
حسابداری قضایی صرفاً مبتنی بر آمار و ارقام مالی نیست؛ بلکه شامل تحلیل و تفسیر مسائل مربوط به یک شرکت یا واحد تجاری است که مهمترین ویژگی متمایز و اهمیت حسابداری قانونی است. به طور خلاصه، فعالیتهای انجام شده توسط یک حسابدار قانونی به شرح زیر است:
- تحلیل و بررسی اسناد و مدارک مالی
- کمک به حل و فصل اختلافات حقوقی با ارائه شهادت به عنوان شاهد متخصص
- ارزیابی و ایجاد ارتباط بین یافتههای خود و اسناد و آمار ارائه شده توسط واحد تجاری
- کمک به توسعه و ارائه راهحلهای نرمافزاری برای تحلیل و بررسی بهتر دادههای مالی شرکتها
سایر وظایف حسابدار قضایی عبارتند از:
بررسی اختلافات مربوط به مسائلی مانند علائم تجاری، حق ثبت اختراع و نقض قراردادها
تشخیص تقلب انجام شده در یک شرکت یا واحد تجاری
ارزیابی خسارات در مواردی مانند تصادفات رانندگی
حل و فصل اختلافات مربوط به خروج شریک یا شرکا
مسائل مربوط به اختلافات در ازدواج و طلاق و غیره
تأیید سوابق حسابداری
خدمات قضایی
تفاوت حسابدار قضایی با حسابرس
تفاوت حسابرس و حسابدار قضایی چیست؟ اگرچه پایه و اساس حسابداری و حسابرسی قانونی تقریباً یکسان است، اما آنچه این دو را از هم متمایز میکند، نوع خدماتی است که ارائه میدهند. حسابرسان تلاش میکنند با رعایت استانداردها و مقررات حسابرسی، از تخلفات مالی جلوگیری کنند و اطمینان حاصل کنند که اسناد مالی یک شرکت با فعالیتهای واقعی آن همسو است. با این حال، حسابرسان معمولاً خود را درگیر جرایم مالی رخ داده نمیکنند، زیرا طبق ماده ۲۴ قانون حسابرسی ایران، مسئولیت پیشگیری و اجتناب از جرایم و فساد مالی بر عهده مدیران شرکت یا واحد تجاری است. با این وجود، از آنجایی که احتمال وقوع چنین جرایمی هرگز صفر نیست، علیرغم تمام قوانین و اقدامات اجرا شده برای جلوگیری از فساد مالی، حسابداران قانونی به عنوان متخصص در موقعیتهایی که خطر تخلفات مالی، اختلافات حقوقی یا پروندههای کیفری وجود دارد، برای بررسی و تجزیه و تحلیل موضوع مورد نظر مورد استفاده قرار میگیرند.
تفاوت کارشناس دادگستری با حسابدار قضایی
اگرچه کارشناسان رسمی دادگستری نقش مهمی در رسیدگی به اختلافات مالی و حقوقی دارند، اما بسیاری از این کارشناسان صرفاً با داشتن مدرک حسابداری عمومی، قبولی در آزمون ادواری مربوطه و گذراندن یک دوره کارآموزی کوتاه مدت، واجد شرایط ورود به چنین پروندههایی میشوند. در مقابل، کارشناسان قضایی در این رشته، آموزشهای تخصصی میبینند که آنها را برای ورود و رسیدگی به چنین پروندههایی به طور قابل توجهی ماهرتر و آموزشدیدهتر میکند.
مهارت های مورد نیاز حسابداری قضایی
درک و تسلط کامل بر حسابداری، پیشنیاز اصلی یک حسابدار قضایی است. با این حال، با توجه به تغییرات و تحولات سریع در دنیای تجارت، داشتن مهارتهای اضافی برای یک حسابدار قانونی ضروری است که برخی از آنها در زیر شرح داده شده است:
تسلط بر سیستمها و شبکههای کامپیوتری برای بررسی و استفاده از سیستمهای بانکداری الکترونیکی و نرمافزارهای حسابداری.
استفاده از دانش روانشناسی برای درک و تحلیل بهتر رویدادهای مورد بررسی و همچنین انگیزهها و برنامههای افراد.
مهارت در ارتباطات. این توانایی به حسابداران قانونی در انجام مصاحبهها و جمعآوری اطلاعات کمک زیادی میکند.
داشتن دانش و آگاهی کافی از روشهایی که میتواند منجر به فساد مالی شود، مانند بودجهبندی نادرست، پولشویی، اختلاس و رشوه
زمینه های مهم در حسابداری قانونی و قضایی
- سرقت مالی
- پولشویی
- افشای اسرار شرکت
- ورشکستگی، تسویه و انحلال شرکت
- ایجاد خسارت
- فرار مالیاتی
مراحل حسابداری قضایی
حسابداری قضایی از طریق بررسی اسناد مالی و غیرمالی در مراحل مختلف دادرسی و بازرسی و همچنین از طریق کمیسازی مسائل مربوط به رویدادهای مالی انجام میشود. برای رسیدن به مرحله بررسی اسناد، باید مراحل مقدماتی خاصی طی شود که به عنوان مراحل حسابداری قانونی از آنها یاد میشود. این مراحل شامل موارد زیر است:
اعلامکنندگان ادعا
بررسی و شناسایی مدعیان
بررسیکنندگان ادعا
وضعیت رسیدگی یا طرح دعوی
بررسی ادعا توسط قوه قضائیه
مراحل کارشناس رسمی
