تفاوت مالیات عملکرد و ارزش افزوده در چه مواردی است؟ نحوه محاسبه مالیات عملکرد و مالیات بر ارزش افزوده چگونه است؟ مالیات بر ارزش افزوده و مالیات بر عملکرد دو شکل مهم مالیات هستند که به بودجه دولت کمک می کنند. مالیات ها معمولاً از طریق کانال های مختلف جمع آوری می شوند. تمایز اولیه بین مالیات بر درآمد ( عملکرد ) و مالیات بر ارزش افزوده در این مورد است. در این مقاله تفاوت مالیات عملکرد و ارزش افزوده هدف ما پاسخگویی به تمام سوالات شماست. در ادامه همراه ما باشید.
مالیات بر ارزش افزوده چه نوع مالیاتی میباشد؟
مالیات بر ارزش افزوده (VAT) مالیات غیر مستقیمی است که مصرف کنندگان به عنوان بخشی از قیمت خرید کالا یا خدمات پرداخت می کنند. متعاقباً فروشنده موظف است این مالیات وصول شده را به خزانه دولت واریز کند. این مالیات در سال های اخیر توسط دولت وضع شده و در مراحل مختلف از تولید تا توزیع از فعالان مشاغل اخذ می شود.
مالیات بر ارزش افزوده 3 دسته کلی دارد:
- مالیات مصرفی
- مالیات درآمدی
- مالیات تولیدی
مالیات مصرفی چیست؟ این مالیات از برخی کالاها و خدمات اخذ می شود و از مصرف کنندگان اخذ می شود. اساساً در این سیستم، افراد به جای پرداخت مستقیم مالیات، بر اساس میزان مصرف خود مالیات می پردازند.
مالیات درآمدی چیست؟ مالیات بر درآمد نوعی مالیات مستقیم است که توسط دولت بر درآمد افراد و مشاغل اعمال می شود. به طور معمول، این مالیات به عنوان درصدی از درآمد سالانه یا ماهانه یک فرد محاسبه می شود. در نتیجه، اگر شاغل هستید یا کسب و کاری دارید، باید بخشی از درآمد خود را به عنوان مالیات بر درآمد به دولت بپردازید.
مالیات تولیدی چیست؟ مالیات بر تولید که به عنوان مالیات غیر مستقیم یا مالیات بر ارزش افزوده نیز شناخته می شود، نوعی مالیات غیر مستقیم است. این یک تعهد مالی است که بر کالاهای تولیدی در زمان ایجاد آنها تحمیل می شود نه در محل فروش.
ممکن است فکر کنید که مالیات بر ارزش افزوده صرفاً بر مصرف کننده اعمال می شود، اما اینطور نیست. تولیدکنندگان نیز ملزم به پرداخت آن هستند و هر کالا یا خدماتی که در ازای پرداخت ارائه شود مشمول مالیات بر ارزش افزوده است. این مالیات باید هر 90 روز یکبار با مهلت 15 روزه پرداخت شود.
بررسی ماده 4 قانون دائم مالیات بر ارزش افزوده
مودی موظف است کل مالیات و عوارض مربوط به فروش کالا یا ارائه خدمات را در هر دوره مالیاتی تا پایان ماه بعد از انقضای آن دوره پرداخت کند. این پرداخت باید طبق مفاد بند (2) این ماده و پس از کسر اعتبارات مالیاتی وی به ترتیبی که سازمان تعیین می کند، انجام شود.
مالیات بر عملکرد چه نوع مالیاتی میباشد؟
در بحث مالیات بر درآمد شرکت ها، اساساً به انتقال بخشی از سود حاصل از مشاغل و شرکت های فعال در فعالیت های اقتصادی اشاره می کنیم. دولت بر حق خود برای دریافت این مالیات تاکید می کند زیرا محیطی را ایجاد کرده و منابع لازم را برای افراد و بنگاه ها برای دستیابی به سودآوری فراهم کرده است. مالیات بر درآمد شرکت ها در دسته مالیات های مستقیم قرار می گیرد و شامل 80 ماده قانونی در حوزه های مختلف است. یکی از تعهدات اولیه مالیاتی مودیان، محاسبه و پرداخت مالیات بر درآمد شرکت ها است که از طریق تسلیم اظهارنامه مالیات بر درآمد انجام می شود. به طور معمول، این اظهارنامه ها در طول فصل تابستان ثبت می شوند، مگر اینکه شرکتی سال مالی خود را متفاوت تعریف کرده باشد. نمونه ای از این موسسات آموزشی است که ممکن است در یک سال مالی جداگانه فعالیت کنند.
تفاوت مالیات بر ارزش افزوده و مالیات عملکرد
بسیاری از افرادی که اخیراً با مالیات بر ارزش افزوده و مالیات بر عملکرد آشنا شده اند اغلب برای درک تمایز بین این دو نوع مالیات تلاش می کنند. در نتیجه ممکن است به تعهدات مربوط به خود عمل نکنند و با جریمه های قابل توجهی مواجه شوند.
این تفاوت ها به صورت کلی شامل موارد زیر است:
محل ثبت و پرداخت مالیات: سامانه مالیات بر ارزش افزوده در سایت www.evat.ir میتوانید پرداخت نمایید، اما که مالیات بر عملکرد در سایت my.tax.gov.ir پرداخت می شود.
روش ها و ضرایب محاسبه: همانطور که قبلا ذکر شد، ضرایب مالیاتی و روش های محاسبه برای این دو نوع مالیات با یکدیگر متفاوت است.
نوع مالیات: مالیات بر ارزش افزوده به عنوان مالیات غیر مستقیم طبقه بندی می شود که توسط فروشنده دریافت می شود. این مالیات باید توسط فروشنده وصول و به دولت واریز شود. مالیات بر درآمد توسط اشخاص حقیقی یا حقوقی از طریق تسلیم اظهارنامه مالیاتی مربوطه پرداخت می شود.
مدل پرداخت: مالیات عملکرد سالانه پرداخت میشود، ولی مالیات بر ارزش افزوده به صورت 90 روزه تسویه میشود.
آخرین مهلت تسلیم اظهارنامه و پرداخت مالیات: توجه به این نکته ضروری است که مهلت های ارائه اظهارنامه مالیاتی و پرداخت مالیات بر ارزش افزوده و مالیات بر درآمد یکسان نیست.
سایت پرداخت ارزش افزوده و عملکرد متفاوت است ( تفاوت اول )
مودیان می توانند بدون نیاز به مراجعه به واحدهای خدمات مودیان مالیات خودشان را از طریق سایت www.evat.ir تکمیل و صادر کنند. پس از اخذ شناسه رسید و شناسه پرداخت، می توانند از طریق کانال های «بانک ملی» که شامل دستگاه های خودپرداز، تلفن بانک، اینترنت بانک و سامانه های پوز می شود، نسبت به پرداخت مالیات و عوارض خود اقدام کنند. ذکر این نکته ضروری است که پس از انجام پرداخت هیچ الزامی برای ثبت در سامانه وجود ندارد.
نحوه محاسبه ارزش افزوده و عملکرد فرق دارد ( تفاوت دوم )
محاسبه مالیات بر ارز افزوده
طبق قانون قبلی، نرخ مالیات 6 درصد و کارمزد 3 درصد در صورتحساب مالیات و کارمزد درج میشد. قانون مالیات بر ارزش افزوده دائمی تصریح می کند که مالیات ها و هزینه ها به طور جداگانه در صورت مالیات و هزینه نشان داده نمی شوند. در حال حظرهر دو به عنوان مالیات بر ارزش افزوده با نرخ 10 درصد محاسبه می شوند.
بر اساس ماده 1 قانون مالیات بر ارزش افزوده دائمی، مالیات و عوارضی که از فروش کالا و ارائه خدمات مشمول مالیات در یک دوره معین اخذ می شود، مالیات و عوارض فروش نامیده می شود. علاوه بر این، مالیات بر ارزش افزوده خرید به عنوان مالیات و هزینه های قابل اعمال برای تحصیل کالاها و خدمات مشمول مالیات (اعتبار مالیاتی) تعریف می شود.
در نتیجه مابه التفاوت مالیات و کارمزد فروش و مالیات و کارمزد خرید در یک دوره معین (اگر فروش بیشتر از خرید باشد) باید به سازمان مالیاتی پرداخت شود. در نهایت این مصرف کننده نهایی کالا یا خدمات است که بار مالیات بر ارزش افزوده را به دوش می کشد. محاسبه مالیات بر ارزش افزوده به این صورت است که مودیان مالیات پرداختی بر مواد اولیه و تولید را از خریدار دریافت و از مالیات پرداختی خود کسر می کنند. مابه التفاوت حاصل به عنوان مالیات بر ارزش افزوده به سازمان مالیاتی واریز می شود.
محاسبه مالیات بر عملکرد
مالیات بر درآمد مربوط به پایان سال مالی شرکت است و از طریق ارائه اظهارنامه مالیاتی محاسبه می شود. بر اساس سود و زیان شرکت است که برای محاسبه و پرداخت این مالیات استفاده می شود. در نتیجه پس از تعیین سود و زیان شرکت در پایان دوره مالی باید 25 درصد سود خالص محاسبه و به عنوان مالیات بر درآمد ثبت شود.
بنابراین حسابداران موظفند ابتدا کلیه درآمدها و هزینه ها را در پایان هر دوره مالی برای ارزیابی سود و زیان شرکت محاسبه کنند. ضمناً مبلغ محاسبه شده باید در اظهارنامه مالیاتی منظور شده و همزمان به حساب سازمان مالیاتی واریز شود.
مدل پرداخت و مهلت ارزش افزوده با مالیات عملکرد متفاوت است
حتی اگر یک شرکت یا فردی در هیچ فعالیت مالی شرکت نکند، باز هم موظف به ارائه اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده (VAT) به سازمان مالیاتی است. برای جلوگیری از جریمه، ضروری است اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده به همراه مدارک لازم تنظیم شود. بنابراین عدم فعالیت مالی نباید بهانه ای برای عدم ارائه اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده باشد.
سازوکار تعیین شده توسط سازمان مالیاتی برای تعیین درآمد و تعهدات مالیاتی اشخاص حقیقی و حقوقی بر اساس خود ارزیابی آنها است. این خود ارزیابی از طریق ارائه فرم های مشخص توسط مؤدی در سیستم مؤدیان انجام می شود. به این فرم های الکترونیکی که مودیان مالیاتی سالانه برای اعلام درآمد، هزینه و سود و زیان خود ارسال می کنند، اظهارنامه عملکرد نامیده می شود.
ذکر این نکته ضروری است که ارائه اظهارنامه عملکرد یک تعهد مالیاتی محسوب می شود. عدم رعایت ممکن است منجر به جریمه و از دست دادن معافیت ها یا معافیت ها برای جریمه ها و مشوق های مالیاتی شود.
علاوه بر این، مودیان مالیاتی باید آگاه باشند که ارائه اظهارنامه عملکرد مستلزم دقت بالاتری است. بنابراین، آنها ممکن است تصمیم بگیرند که این وظیفه را هر ساله به شرکت های خدمات حسابرسی محول کنند.
بخشودگی ارزش افزوده و عملکرد ( تفاوت سوم )
معافیت ها بین مالیات بر ارزش افزوده دائمی و مالیات بر درآمد متفاوت است. طبق ماده 189 قانون مالیاتی مستقیم، در صورتی که ترازنامه، صورت سود و زیان و سوابق شما برای سه سال متوالی مورد قبول سازمان امور مالیاتی قرار گیرد، برای حسن انجام کار پاداشی دریافت خواهید کرد که شامل 5 درصد کسر از کل بدهی مالیاتی شما می شود. اما این بخشودگی شامل ارزش افزوده نمیشود.
زمان رسیدگی مالیات عملکرد و ارزش افزوده ( تفاوت چهارم )
یکی از تمایزات اولیه بین مالیات بر ارزش افزوده (VAT) و مالیات بر عملکرد در چارچوب زمانی برای ارزیابی و رسیدگی است. قابل درک است که ممیز مالیاتی حداکثر تا یک سال فرصت دارد تا اظهارنامه مالیات بر عملکرد را بررسی کند. پس از این دوره، حسابرس حق بررسی شواهد و مدارک مربوط به اظهارنامه را تا پنج سال حفظ میکند و امکان ارزیابی مجدد بدهی مؤدی را بر اساس شواهد جدید فراهم میکند. پس از این دوره پنج ساله، هرگونه ادعای مالیاتی اضافی حتی در صورت ارائه اسناد جدید قابل پیگیری نیست.
در مورد مالیات بر ارزش افزوده، آیین نامه، مقرر می دارد که اولویت تشخیص با یک درصد مودیان بزرگ است. به عبارت دیگر محدودیت زمانی مشخصی برای انجام ارزیابی وجود ندارد. با این حال، مودیان مالیاتی موظفند سوابق خود را برای مدت ده سال حفظ کنند و در صورت درخواست باید آن را در اختیار حسابرس مالیاتی قرار دهند.