انواع هزینه ها در حسابداری چیست؟ یکی از مهمترین مفاهیم در کسب وکارها و حسابداری، مفهوم هزینه در حسابداری است. هر کسب و کاری به دنبال افزایش عملکرد خود از طریق کنترل و کاهش هزینهها است. بنابراین، درک ماهیت هزینهها، شناسایی و تمایز آنها از یکدیگر از اهمیت بالایی برخوردار است. هزینه ها در حسابداری به روش های مختلفی دسته بندی و طبقه بندی می شوند که هر کدام اهداف خاصی را دنبال می کنند. در این مقاله به بررسی انواع هزینه ها در حسابداری بر اساس فعالیت های اقتصادی و طبقه بندی هزینه ها در سند های حسابداری خواهیم پرداخت. گروه مالی صالجانی ارائه دهنده انواع خدمات حسابداری شرکت ها و خدمات حسابرسی میباشد و شما میتوانید برای اطلاع از قیمت ها و مشاوره رایگان با شماره 09191367651 تماس بگیرید.
تعریف هزینه در حسابداری
یک واحد اقتصادی در طول فعالیتهای اقتصادی خود (چه در صنعت، تجارت، بازرگانی یا خدمات) برای ایجاد درآمد باید هزینههایی را متحمل شود؛ این هزینهها به عنوان هزینه شناخته میشوند. ماهیت حساب هزینه بدهکار است و یک حساب موقت محسوب میشود. به عبارت دیگر، مانده حساب هزینه به دوره مالی بعد منتقل نمیشود.
منظور از کنترل هزینه چیست؟
همانطور که افزایش درآمد منجر به سود برای یک شرکت میشود، افزایش بیش از حد هزینهها میتواند منجر به ضرر شود. یکی از اهداف اصلی هر نهاد اقتصادی، دستیابی به بالاترین سود در هر دوره مالی است؛ این امر از طریق افزایش درآمد و کاهش یا کنترل هزینهها قابل دستیابی است. شناسایی و دستهبندی هزینهها به جلوگیری از هزینههای غیرضروری کمک میکند. این عمل به مدیریت و تثبیت هزینههای اجتنابناپذیر کمک میکند.
انواع هزینه ها در حسابداری چیست؟
هزینهها در حسابداری چیزی بیش از یک مفهوم مالی ساده را در بر میگیرند؛ آنها عنصری حیاتی در تحلیل و مدیریت مالی یک سازمان هستند. هزینهها به کل قیمتی که برای تولید کالاها و ارائه خدمات متحمل شدهایم اشاره دارند. در تعریفی دیگر، هزینهها نشاندهنده هزینههایی هستند که برای ایجاد درآمد متحمل شدهایم. هزینهها محدود به پرداختهای نقدی یا مبالغ صرف شده برای تولید کالاها یا ارائه خدمات نیستند، بلکه دارای انواعی هستند که انواع هزینه ها در حسابداری شامل موارد زیر است:
- هزینه های عمومی اداری
- هزینه های مالی
- هزینه های استهلاک
- هزینه های حقوق و دستمزد
- هزینه های توزیع
تعریف هزینههای عمومی و اداری
هزینههای اداری و عمومی، یک دسته از انواع هزینه ها در حسابداری را نشان میدهند و به هزینههای غیرفنی که یک سازمان برای عملیات اصلی خود متحمل میشود، اشاره دارند. کل هزینههای اداری برای موفقیت و کارایی یک شرکت حیاتی هستند. این دسته از هزینهها به یک عملکرد خاص مانند تولید یا فروش وابسته نیستند. قابل توجه است که سازمانهای متمرکز معمولاً هزینههای اداری بالاتری را در مقایسه با سازمانهای غیرمتمرکز متحمل میشوند. هزینههای عمومی و اداری، هزینههای کلی شرکت را در بر میگیرد و موارد زیر را شامل میشود:
- هزینه قبوض تلفن و …
- هزینه پست و …
- هزینه رفت و آمد، پیک و اسنپ و …
- هزینه تنقلات و چایی و پذیرایی
- هزینه لوازم التحریر
- هزینه حقوق و دستمزد کارمندان
تعریف هزینه های مالی
هزینههای مالی به هزینههایی اطلاق میشود که برای تأمین بودجه یک سازمان انجام میشود. این هزینهها معمولاً به عنوان هزینههای ثابت در نظر گرفته میشوند و بر سطح تولید یا فروش تأثیری ندارند. به طور کلی، هرگونه هزینهای که برای به دست آوردن منابع مالی برای شرکت انجام میشود، در دسته هزینههای مالی قرار میگیرد. این هزینه ها شامل موارد زیر است:
- هزینه سود سهام
- هزینه سود اقساط بانکی
- هزینه جرائم تاخیر مالیاتی
- هزینه مشاوره مالی
- حسابداری و حسابرسی
هزینه های استهلاک
هزینههای استهلاک نیز نوعی از انواع هزینه ها در حسابداری میباشد. همه سازمانها برای انجام عملیات خود از داراییها، اثاثیه و تجهیزات استفاده میکنند که به آنها داراییهای ثابت گفته میشود. از دیدگاه حسابداری، داراییهای ثابت هزینه محسوب نمیشوند؛ بلکه طبق اصول حسابداری، هر ساله باید بخشی از ارزش اولیه دارایی به عنوان استهلاک شناسایی شود.
این هزینهها در حسابداری به عنوان هزینههای مالی آن دوره طبقهبندی میشوند. طبق ماده ۱۴۹، با گذشت زمان، ارزش دفتری این داراییها کاهش مییابد و به استهلاک اضافه میشود. شایان ذکر است که داراییها حسابهای دائمی هستند، در حالی که استهلاک یک حساب موقت است و شامل موارد زیر است:
- فرسوده شدن اسباب و اثاثیه
- فرسوده شدن وسایل نقلیه هزینه استهلاک ابزارآلات
- فرسوده و مستهلک شدن ساختمان
- هزینه استهلاک ماشینآلات
هزینه های حقوق و دستمزد
هزینه حقوق و دستمزد به هزینههایی اطلاق میشود که برای جبران خدمات کارکنان یک سازمان انجام میشود. این هزینهها معمولاً به عنوان هزینههای متغیر در نظر گرفته میشوند و بر تولید یا فروش تأثیر میگذارند. یکی از حوزههای مهم در حسابداری بهای تمام شده، همین هزینههای حقوق و دستمزد است. محاسبات مربوط به این نوع هزینه در حسابداری به دلیل حجم زیاد و تنوع بالای محاسبات، دارای پیچیدگیها و ظرافتهای خاصی است.
در این طبقهبندی از انواع هزینه ها در حسابداری، حسابداران باید مفاهیمی مانند اضافه کاری، پاداش، تأخیر، مزایا، حقوقهای مختلف، اضافات و کسورات مختلف را محاسبه کنند. در این نوع از هزینههای حسابداری، احتمال خطای انسانی به طور قابل توجهی زیاد است و این فرآیند نیز زمانبر است.
مثالهایی از هزینه حقوق و دستمزد عبارتاند از:
- هزینه حقوق و دستمزد کارگران تولید
- هزینه حقوق و دستمزد کارکنان فروش
- هزینه حقوق و دستمزد کارکنان اداری
- هزینه حقوق و دستمزد مدیران
هزینه های توزیع و فروش
هرگونه هزینهای که در فروش و توزیع محصولات و خدمات شما متحمل میشوید، تحت این طبقهبندی از هزینهها در حسابداری قرار میگیرد. لازم به یادآوری است که این هزینهها در بهای تمام شده کالای فروش رفته لحاظ میشوند. چنین هزینههایی ممکن است برای حفظ رضایت مشتری و تقویت برند شرکت ضروری باشند؛ با این حال، میتوانند فشار قابل توجهی نیز بر منابع مالی شرکت وارد کنند.این هزینهها شامل موارد زیر میشوند:
- حمل و نقل
- تبلیغات
- بازاریابی
- بستهبندی
- انبارداری
انواع هزینهها در حسابداری صنعتی
انواع هزینه ها در حسابداری صنعتی را میتوان بر اساس ماهیت محل فعالیت به پنج گروه مجزا طبقهبندی کرد که به شرح زیر است:
- هزینههای عمومی و اداری (قبوض خدماتی، ایاب و ذهاب، پذیرایی و …)
- هزینههای توزیع و فروش ( حمل و نقل، انبارداری، بازاریابی، تبلیغات، بستهبندی و …)
- هزینههای مالی (حسابداری، مالیات، مالیات، سود بانکی و …)
- هزینه استهلاک (فرسوده شدن وسایل، ماشینآلات و ساختمان)
- هزینههای حقوق و دستمزد
چه معیارهایی برای طبقهبندی هزینهها در حسابداری صنعتی استفاده میشود؟
در حسابداری مالی، جنبههای خاصی از هزینهها در یک واحد صنعتی بررسی میشوند. با این حال، هزینههایی مانند مواد مستقیم، دستمزد مستقیم و سربار وجود دارد که در حسابداری مالی به آنها پرداخته نمیشود. اینجاست که نوع خاصی از حسابداری، که به عنوان حسابداری صنعتی شناخته میشود، مرتبط میشود، زیرا مواردی را در بر میگیرد که در حسابداری مالی در نظر گرفته نمیشوند. اطلاعات کامل در مورد حسابداری صنعتی چیست؟ را میتوانید در مقاله ای دیگر از سایت ما مطالعه نمایید.
انواع هزینه در حسابداری بر اساس فعالیت اقتصادی
بر اساس فعالیت اقتصادی که هزینهها را ایجاد میکند، انواع هزینه ها در حسابداری را میتوان به پنج گروه کلی طبقهبندی کرد:
- هزینه مستقیم
- هزینه غیرمستقیم
- هزینه متغیر
- هزینه ثابت
- هزینه سربار
تعریف هزینه مستقیم
هزینههای مستقیم به آن دسته از انواع هزینه ها در حسابداری اطلاق میشود که میتوان آنها را به طور خاص و قابل اندازهگیری با یک واحد تولید یا خدمات مرتبط دانست. به عبارت دیگر، هزینههای مستقیم، هزینههایی هستند که در صورت توقف تولید یا خدمات، صفر میشوند. نمونههایی از هزینههای مستقیم عبارتند از:
هزینههای مواد اولیه: مبلغ پولی که برای خرید مواد اولیه لازم برای تولید کالاها یا خدمات صرف میشود.
هزینههای نیروی کار: مبلغ پولی که برای پرداخت حقوق و دستمزد کارکنانی که مستقیماً در تولید کالاها یا خدمات دخیل هستند، اختصاص داده میشود.
هزینههای سایر منابع: مبلغ پولی که برای خرید یا استفاده از سایر منابعی که مستقیماً در تولید کالاها یا خدمات مورد نیاز هستند، صرف میشود.
تعریف هزینه غیرمستقیم
هزینههای غیرمستقیم به هزینههایی اشاره دارد که نمیتوان آنها را مستقیماً به یک محصول یا خدمات خاص نسبت داد. این هزینهها عموماً با کل تولید یا فعالیتهای سازمان مرتبط هستند و به طور یکنواخت بین همه محصولات یا خدمات تخصیص مییابند. به عنوان مثال، اجاره، بیمه، حقوق و دستمزد، استهلاک و لوازم اداری نمونههایی از هزینههای غیرمستقیم هستند.
تعریف هزینه متغیر
هزینههای متغیر به آن دسته از انواع هزینه ها در حسابداری اطلاق میشود که با نوسانات حجم تولید یا فروش تغییر میکنند. به عبارت دیگر، این هزینهها مستقیماً با سطح فعالیت یک شرکت مرتبط هستند و متناسب با سطح تولید افزایش یا کاهش مییابند. به عنوان مثال، هزینههای مواد اولیه مورد استفاده در تولید کالا، هزینههای متغیر محسوب میشوند. با افزایش تعداد واحدهای تولید شده، هزینه مواد اولیه نیز افزایش مییابد. علاوه بر این، اگر تولید کاهش یابد، هزینه مواد اولیه نیز کاهش مییابد. توجه به این نکته ضروری است که مدیریت هزینههای متغیر میتواند به شرکتها در افزایش سودآوری و دستیابی به برنامهریزی مالی دقیقتر کمک کند.
تعریف هزینه ثابت
هزینههای ثابت به هزینههایی اطلاق میشود که صرف نظر از حجم تولید یا فروش، ثابت میمانند و در یک دوره مشخص تغییر نمیکنند. به عبارت دیگر، این هزینهها تحت تأثیر تعداد کالاها یا خدمات تولید شده یا فروخته شده قرار نمیگیرند و باید توسط شرکت مستقل از هرگونه فعالیت تجاری خاص پرداخت شوند.
به عنوان مثال، هزینههایی مانند اجاره محل کسب و کار، بیمه، حقوق و دستمزد کارکنان (در صورت ثابت ماندن تعداد آنها) و استهلاک تجهیزات، هزینههای ثابت محسوب میشوند.
تعریف هزینه سربار
هزینههای سربار به آن دسته از انواع هزینه ها در حسابداری اطلاق میشود که برای فعالیتهای عمومی و پشتیبانی سازمانی متحمل میشوند. نمونههایی از هزینههای سربار عبارتند از:
- هزینههای حسابداری و حسابرسی
- هزینههای مشاوره و آموزش
- هزینههای بیمه و مالیات
- هزینههای امنیتی و نظافت
چرا هزینهها در حسابداری تفکیک میشوند؟
انواع هزینه ها در حسابداری به دلایل مختلفی در حسابداری تفکیک میشوند. برخی از این دلایل عبارتند از:
محاسبه بهای تمام شده و هزینه کل کالاها یا خدمات
تعیین قیمت فروش کالاها یا خدمات
تجزیه و تحلیل عملکرد و بهرهوری سازمان
برنامهریزی و کنترل بودجه و هزینهها
گزارشدهی و ارائه اطلاعات مالی به ذینفعان
اتخاذ تصمیمات استراتژیک و تاکتیکی
چگونه یک سند هزینه در حسابداری ثبت میشود؟
ثبت سند انواع هزینه ها در حسابداری یکی از مراحل اولیه و حیاتی در فرآیند حسابداری است. برای ثبت یک سند هزینه، ابتدا باید نوع هزینه را مشخص کرد و سپس حسابهای مربوطه را مشخص نمود. به عنوان مثال، اگر شرکتی فاکتور خرید مواد اولیه دریافت کند، این فاکتور به عنوان یک سند اولیه نشان دهنده یک هزینه مستقیم عمل میکند.
برای ثبت این سند، حساب مواد اولیه باید بدهکار و حساب بانکی بستانکار شود. به طور کلی، برای ثبت یک سند هزینه، حساب هزینه باید بدهکار و حساب منبع تأمین مالی باید بستانکار شود. به عنوان مثال، اگر شرکتی رسید پرداخت حقوق کارکنان را دریافت کند، این رسید یک سند اولیه محسوب میشود که نشان دهنده یک هزینه متغیر است. برای ثبت این سند، حساب حقوق باید بدهکار و حساب جاری کارکنان بستانکار میشود.
